Article on other languages:
- Kasakstan
- Kasachstan
- Kasajstán
- Casahstan
- كازاخستان
- Kazakhistán
- Qazaxıstan
- Kasachstan
- Казахстан
- Казахстан
- কাজাখস্তান
- কাজাখস্তান
- Kazakstan
- Kazahstan
- Kazakhstan
- Казахстан
- Kazakhstan
- Qazahistan
- Kazachstán
- Казахстан
- Kazakstan
- Kasakhstan
- Kasachstan
- Qazaxıstan
- Kazachstan
- ކަޒަކިސްތާން
- Καζακστάν
- Kazakhstan
- Kazaĥio
- Kazajistán
- Kasahstan
- Kazakhstan
- قزاقستان
- Kazakstan
- Kazakhstan
- Kazacstan
- Kazakstan
- An_Chasacstáin
- Casachstan
- Casaquistán_-_Қазақстан
- Yn_Chassaghstaan
- Hâ-sat-khiet-sṳ̂-thán
- קזחסטן
- क़ाज़ाक़्स्तान
- Kazahstan
- Kazachstan
- Kazakstan
- Kazahsztán
- Ղազախստան
- Kazakhstan
- Kazakhstan
- Kazakstan
- Kazakstan
- Kasakstan
- Kazakistan
- カザフスタン
- Kazakhstan
- ყაზახეთი
- Qazaqstan
- Қазақстан
- ಕಜಾಕಸ್ಥಾನ್
- 카자흐스탄
- Qazaxistan
- Казахстан
- Pow_Kazagh
- Казакстан_Республикасы
- Casachia
- Kasachstan
- Kazachstan
- Kazakistan
- Kazachija
- Kazahstāna
- Казахстан
- ഖസാഖ്സ്ഥാന്
- कझाकस्तान
- Kazakhstan
- Kazakhstan
- Cazactlālpan
- Kasachstan
- Kazachstan
- Kasakhstan
- Kasakhstan
- Kasakstan
- Cazacstan
- Хъазахстан
- Kazakhstan
- Kazachstan
- Kazakistan
- قزاقستان
- Cazaquistão
- Qasaqsuyu
- Kazahstan
- Казахстан
- कजाकस्थान
- Казахстан
- Kazakistan
- Kazakhstan
- Kasakstan
- Kazahstan
- Kazakhstan
- Kazachstan
- Kazahstan
- Казахстан
- Kazakstan
- Kazakhstan
- Kazachstan
- கசக்ஸ்தான்
- కజకస్తాన్
- Қазоқистон
- ประเทศคาซัคสถาน
- Gazagystan
- Kazakhstan
- Kazakistan
- Qazaqstan
- Казахстан
- Казахстан
- قازقستان
- Qozogʻiston
- Kazakistan
- Kazakhstan
- Kazakistän
- Kasahistan
- Kasakistaan
- 哈萨克斯坦
- קאזאכסטאן
- 哈萨克斯坦
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
|
(Qazaqstan Respūblīkasy) Республика Казахстан (Respublika Kazakhstan) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Moto Kombëtare: | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Të dhëna tabelare
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kazakistani (kazakisht: Қазақстан, Qazaqstan; rusisht: Казахстан, Kazahstán), zyrtarisht Republika e Kazakistanit, është vend në Azinë Qendrore dhe Evropë. I radhitur i nënti për nga sipërfaqja, si dhe më i madhi në botë si vend jobregdetar.[1][2] ka 2.727.300 km² (më shumë se Evropa Perëndimore). Kufizohet me Rusinë, Kirgizinë, Turkmenistanin, Uzbekistanin dhe Republikën Popullore të Kinës. Vendi ka dalje të konsiderueshme në Detin Kaspik.
I madh me territor, relievi i Kazakistanit është i shumëllojshëm: ultësira, stepe, tajga, kanjonë shkëmborë, kodra, male, maje të mbuluara me borë dhe shkretëtira. Kazakistani është i 62-ti në botë me popullsi; ka pak mbi 15 milionë banorë dhe një dendësi prej 68 frymësh në km². Kazakët dhe rusët janë dy grupet më të mëdha etnike në vend, ndërsa kazakishtja dhe rusishtja janë gjuhë zyrtare.
Tabela e përmbajtjeve |
[redakto] Historia
Gjatë pjesës më të madhe të historisë, treva e Kazakistanit të sotëm u banua nga fise nomade. Kah shek. XVI, kazakët u formuan si grup i veçantë, i ndarë në tri hordhi. Rusët përparuan drejt stepave kazake në shek. XVIII, ndërsa në mes të shek. XIX mbarë Kazakistani u bë pjesë e Perandorisë Ruse. Pas Revolucionit Rus të 1917-ës dhe Luftës Qytare Ruse në vijim, terrotiri i Kazakistanit u riorganizua disa herë para themelimit të Republikës Socialiste Sovjetike Kazake më 1936, si pjesë e Bashkimit Sovjetik. Gjatë shek. XX, Kazakistani ishte vatra e projekteve të rëndësishme sovjetike, përfshirë këtu kampanjën e Hrushçovit të “Tokave të Pashkelura”, kozmodromin Baikonur, si dhe poligonin e Semipalatinskut, fushëtestimi parësor i armëve bërthamore sovjetike.
Kazakistani shpalli mëvetësinë më 16 dhjetor 1991, si republika e fundit sovjetike që mori këtë vendim. Udhëheqësi i periudhës sovjetike, Nursulltan Nazerbajev, u bë kryetari i parë i vendit. Prej pavarësimit, Kazakistani ka ndjekur politikë të jashtme të baraspeshuar dhe ka punuar për zhvillim ekonomik, sidomos në industrinë e hidrokarbonit.
[redakto] Politika
Kazakistani është republikë presidenciale, ku pushteti i presidentit është zgjeruar dukshëm me kushtetutën e fundit të viti 1995. Kreu i shtetit, që emëron kryeministrin dhe mibkëqyr punën e qeverisë, zgjidhet nga populli për mandat 7-vjeçar.
Presidenti Nazerbajev ushtron kontroll të rreptë mbi politikën shtetërore. Liderë të opozitës dhe gazetarë janë vrarë në vitet e fundit, ndërsa vëzhguesit perëndimorë në përgjithësi nuk i vlerësojnë si të lira dhe të ndershme zgjedhjet në Kazakistan. Megjithatë, Kazakistani shihet si shteti dominues në Azinë Qendrore.[3]
Vendi është anëtar i disa organizatave ndërkombëtare: Kombeve të Bashkuara, Partneritetit për Paqe të NATO-s, Bashkimit të Shteteve të Pavarura dhe Organizatës për Bashkëpunim të Shanghait. Më 2010, Kazakistani do të kryeojë OSBE-në, ndërsa më 2001 do të bashkojë doganat me Rusinë dhe Bjellorusinë.
[redakto] Gjeografia
Kazakistani shtrihet prej Liqenit Kaspik deri te Altai dhe prej ultësirës së Siberisë Perëndimore deri te shtetet e Azisë së mesme. Për kah territori është në vendin e parë në regjionin e Azisë së Mesme me 2.725.000 km2. Me numër të popullsisë 16,3 milion banorë, pas Uzbekistanit, është në vendin e dytë të shteteve të Azisë së Mesme.
[redakto] Ekonomia
Ekonomia e shtetit
[redakto] Demografia
Kazakistani është shtet me laramani etnike e kulturore, si rrjedhojë e internimeve masive të grupeve etnike gjatë regjimit të Stalinit në ish-BRSS. Kazakët janë kombësia më e madhe, e ndjekur nga rusët. Kazakistani garanton lirinë e besimit, ndërsa fe të ndryshme përfaqësohen në vend. Islami është feja kryesore, ndërsa krishterimi ortodoks është i dyti. Gjuhë zyrtare janë kazakishtja (me status të veçantë të gjuhës shtetërore) dhe rusishtja, ndonëse kjo e fundit përdoren për komunikim të përditshëm, sidomos mes komuniteteve të ndryshme në vend.
Për dy dekada të fundit popullsia e Kazakistanit është rritur prej 8,5 në 16,3 milion banorë. Këto ndryshime janë pasojë e një biodinamike të theksuar të popullsisë. Përveç lindshmërisë së lartë (16%) e karakterizon edhe vdekshmëria e lartë (10,4%) dhe shtimi natyror prej 5,6%. Me 6 banorë në një kilometër katrorë është shteti më i pabanuar në shtetet e Azisë së mesme. Në Kazakistan jetojnë shumë kombësi (rreth 100 sosh), por grupacionet më të mëdha etnike janë kazakët 46%, rusët 35%, uzbekët 2%, tatarët 2% etj. Popullsia urbane përbën 55% të banorëve.
[redakto] Kultura
Kultura e Shtetit
[redakto] Të tjera
* Telekomunikacioni * Transporti * Ushtria * Pushime
[redakto] Referencat
- ^ Agjencia Statistikore e Republikës së Kazakistanit (ASRK). 2005. Treguesit kryesorë demografikë. Gjendet në http://www.stat.kz
- ^ United States Central Intelligence Agency (CIA). 2007. “Kazakhstan”, The World Factbook. On-line; gjendet në https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kz.html
- ^ Medvedev Visit Underscores Kazakh Victory Over Uzbekistan For Regional Dominance Radio Evropa e Lirë
[redakto] Lidhje të jashtme
- President of the Republic of Kazakhstan
- Welcome to Kazakhstan!!!
- Government of Kazakhstan[In Kazakh & Russian]
- National Bank of Kazakhstan
 |
Ky artikull nga Gjeografia e Azisë është një faqe cung. Mund të ndihmoni Wikipedian duke e përmirësuar. |
Afganistani · Armenia · Arabia Saudite · Azerbajxhani · Bahraini · Bangladeshi · Brunei · Butania · Birmania · Emiratet e Bashkuara Arabe · Filipinet · Gjeorgjia · India · Indonezia · Iraku · Irani · Izraeli · Japonia · Jemeni · Jordania · Kamboxhia · Katar · Kazakistani · Kina · Kirgistani · Koreja Jugore · Koreja Veriore · Kuvajti · Laosi · Libani · Malajzia · Maldives · Mongolia · Nepali · Omani · Pakistani · Qipro · Rep. Kineze Tajvan · Rusia · Shiri Lanka · Singapuri · Siria · Tailanda · Taxhikistani · Timori Lindor · Turkmenistani · Turqia · Uzbekistani · Vietnami
Bjellorusia · Gjeorgjia · Armenia · Kazakistani · Kirgitstani · Moldavia · Azerbajxhani1 · Rusia1 · Taxhikistani · Turkmenistani · Ukraina · Uzbekistani